Ναπολέων Λαπαθιώτης - 3 Ποιήματα

Αυτόχειρας Έλληνας Ποιητής του μεσοπολέμου και της νεορομαντικής σχολής. Ήταν επίσης πεζογράφος, κριτικός και μεταφραστής, ενώ ήξερε πολύ καλά από μουσική και ζωγραφική.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1888 και αυτοκτόνησε (με περίστροφο) το 1944. Η ποίησή του είναι παραδοσιακή και ξεχωρίζει για τη μελαγχολική της διάθεση και την έντονη μουσικότητά της. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών όπου και πήρε δίπλωμα Νομικής αλλά δεν άσκησε ποτέ το επάγγελμα. Ασπάστηκε την κομμουνιστική ιδεολογία και δε δίστασε να το δημοσιοποιήσει (1927). Ήταν πολύ ιδιόρρυθμος στην προσωπική του ζωή. Η κινηματογραφική ταινία "Μετέωρο Και Σκιά" (1985) βασίζεται στη ζωή του.

Το audio με τα 3 ποιήματα είναι απ' την μικρού μήκους ταινία "Ναπολέων Λαπαθιώτης", της σειράς "Οι Ποιητές Μας" της ΕΤ 1 (1982) σε σενάριο και σκηνοθεσία Τάκη Σπετσιώτη. Οι 3 αφηγήσεις των ποιημάτων ανήκουν στον Κωνσταντίνο Τζούμα (2) και στο Γιάννη Ζαβραδινό.

Τάσος Λειβαδίτης - Η Δίκη

Τάσος Λειβαδίτης - 3 Ποιήματα

Ο Τάσος Λειβαδίτης (1922 - 1988) είναι ένας Ποιητής για τον οποίο πρέπει να πούμε πολλά. Ίσως, μάλιστα, δεν θα 'πρεπε να λέμε τίποτ' άλλο παρά μόνο γι' αυτόν... Κατέχει ύψιστη θέση στην Ελληνική Ποίηση, γνωστός, βέβαια, κι εκτός των συνόρων της χώρας μας... Στο βίντεο ακούγεται η φωνή του ίδιου του Ποιητή...

Γεώργιος Βιζυηνός - Αποχαιρετισμός

Η Μάνα

Φουρτούνιασεν η θάλασσα και βουρκωθήκαν τα βουνά!
Είναι βουβά τ' αηδόνια μας και τα ουράνια σκοτεινά.
Κι η δόλια μου ματιά θολή.
Παιδί μου ώρα σου καλή!

Είν' η καρδιά μου κρύσταλλο και το κορμί μου παγωνιά!
Σαλεύ' ο νους μου, σα δενδρί, που στέκ' αντίκρυ στο χιονιά!
Και είναι ξέβαθο πολύ.
Παιδί μου ώρα σου καλή!

Βουίζει το κεφάλι μου σαν του χειμάρρου τη βοή!
Ξεράθηκαν τα χείλη μου, και μου εκόπη κι η πνοή,
σ' αυτό το ύστερο φιλί.
Παιδί μου ώρα σου καλή!

Να σε παιδέψ' ο Πλάστης μου, καταραμένη ξενητειά!
Μας παίρνεις τα παιδάκια μας και μας αφήνεις στη φωτιά.
Και πίνουμε τόση χολή!
Παιδί μου ώρα σου καλή!


Το έξοχο ποίημα του Γιώργου Βιζυηνού μελοποιήθηκε εκπληκτικά απ' το Γιάννη Σπανό ο οποίος του έδωσε τον τίτλο "Παιδί Μου Ώρα Σου Καλή" και το συμπεριέλαβε στο άλμπουμ του "Πρώτη Ανθολογία" το 1967. Ερμηνευτής του τραγουδιού ήταν ο Γιάννης Πουλόπουλος (αργότερα, το είπε κι ο Μιχάλης Βιολάρης). Στο παρακάτω audio ακούμε την πρώτη εκτέλεση...

Ζαχαρίας Παπαντωνίου - Η Προσευχή Του Ταπεινού

Κύριε, σαν ήρθεν η βραδιά, σου λέω την προσευχή μου.
Άλλη ψυχή δεν έβλαψα στον κόσμο απ' τη δική μου.
Εκείνοι που με πλήγωσαν ήταν αγαπημένοι.
Την πίκρα μου τη βάσταξα. Μου δίνεις και την ξένη.

Μ' απαρνηθήκαν οι χαρές. Δεν τις γυρεύω πίσω.
Προσμένω τα χειρότερα. Είν' αμαρτία να ελπίσω.
Σαν ευτυχία την αγαπώ της νύχτας τη φοβέρα.
Στην πόρτα μου άλλος δεν χτυπά κανείς απ' τον αγέρα.

Δεν έχω δόξα. Είν' ήσυχα τα έργα που έχω πράξει.
Άκουσα τη γλυκιά βροχή. Τη δύση έχω κοιτάξει.
Έδωκα στα παιδιά χαρές, σε σκύλους λίγο χάδι.
Ζευγάδες καλησπέρισα που γύριζαν το βράδυ.

Τώρα δεν έχω τίποτα να διώξω ή να κρατήσω.
Δεν περιμένω ανταμοιβή. Πολύ 'ναι τέτοια ελπίδα.
Ευδόκησε ν' αφανιστώ χωρίς να ξαναζήσω...
Σ' ευχαριστώ για τα βουνά και για τους κάμπους που είδα.

(Απ' Τη Συλλογή "Τα Θεία Δώρα")

Στο audio που ακολουθεί ακούμε το έξοχο αυτό ποίημα απ' την εκπληκτική φωνή του ηθοποιού Βασίλη Κολοβού (πάντα από ηχογραφήσεις που έχω σώσει και διαφυλάξει στο προσωπικό μου αρχείο)...

Κώστας Ουράνης - Θα Πεθάνω Ένα Πένθιμο Του Φθινοπώρου Δείλι

Θα πεθάνω ένα πένθιμο του φθινόπωρου δείλι
μες στην κρύα μου κάμαρα όπως έζησα: μόνος.
Στη στερνή αγωνία μου τη βροχή θε ν’ ακούω
και τους γνώριμους θόρυβους που σκορπάει ο δρόμος.

Θα πεθάνω ένα πένθιμο του φθινόπωρου δείλι
μέσα σ’ έπιπλα ξένα και σε σκόρπια βιβλία.
Θα με βρουν στο κρεβάτι μου, θε να ’ρθει ο αστυνόμος.
Θα με θάψουν σαν άνθρωπο που δεν είχε ιστορία.

Απ’ τους φίλους που παίζαμε πότε πότε χαρτιά,
θα ρωτήσει κανένας τους έτσι απλά: «Τον Ουράνη
μην τον είδε κανείς; Έχει μέρες που χάθηκε...».
Θ’ απαντήσει άλλος παίζοντας: «Μα αυτός έχει πεθάνει!».

Μια στιγμή θ’ απομείνουνε τα χαρτιά τους κρατώντας,
θα κουνήσουν περίλυπα και σιγά το κεφάλι.
Θε να πουν: «Τι ’ναι ο άνθρωπος! Χθες ακόμα ζούσε...»
και βουβοί στο παιχνίδι τους θα βαλθούνε και πάλι.

Κάποιος θα ’ναι συνάδελφος στα «ψιλά» που θα γράψει
πως «προώρως απέθανεν ο Ουράνης στην ξένην,
νέος γνωστός εις τους κύκλους μας, κάποτε είχε εκδώσει
μια συλλογή ποιήματα πολλά υποσχομένην».

Κι αυτή θα ’ναι η μόνη του θανάτου μου μνεία.
Στο χωριό μου θα κλάψουνε μόνο οι γέροι γονιοί μου
και θα κάνουν μνημόσυνο με περίσσιους παπάδες,
όπου θα’ ναι όλοι οι φίλοι μου κι ίσως ίσως οι οχτροί μου.

Θα πεθάνω ένα πένθιμο του φθινόπωρου δείλι
σε μια κάμαρα ξένη, στο πολύβοο Παρίσι.
Και μια Καίτη θαρρώντας πως την ξέχασα γι’ άλλην,
θα μου γράψει ένα γράμμα και νεκρό θα με βρίσει...

Το κορυφαίο αυτό ποίημα της Ελληνικής Λογοτεχνίας το ακούμε στο audio που ακολουθεί απ' την εκπληκτική φωνή του χαρισματικού αλλά αδικοχαμένου ηθοποιού Φάνη Χηνά... Απ' το προσωπικό μου αρχείο, πάντα...

Κ. Π. Καβάφης - Απ’ Τες Εννιά

Δώδεκα και μισή. Γρήγορα πέρασεν η ώρα
απ’ τες εννιά που άναψα την λάμπα,
και κάθισα εδώ. Καθόμουν χωρίς να διαβάζω,
και χωρίς να μιλώ. Με ποιον να μιλήσω
κατάμονος μέσα στο σπίτι αυτό.

Το είδωλον του νέου σώματός μου,
απ’ τες εννιά που άναψα την λάμπα,
ήλθε και με ηύρε και με θύμισε
κλειστές κάμαρες αρωματισμένες,
και περασμένην ηδονή - τι τολμηρή ηδονή!
Κ’ επίσης μ’ έφερε στα μάτια εμπρός,
δρόμους που τώρα έγιναν αγνώριστοι,
κέντρα γεμάτα κίνηση που τέλεψαν,
και θέατρα και καφενεία που ήσαν μια φορά.

Το είδωλον του νέου σώματός μου
ήλθε και μ’ έφερε και τα λυπητερά·
πένθη της οικογένειας, χωρισμοί,
αισθήματα δικών μου, αισθήματα
των πεθαμένων τόσο λίγο εκτιμηθέντα.

Δώδεκα και μισή. Πώς πέρασεν η ώρα.
Δώδεκα και μισή. Πώς πέρασαν τα χρόνια!...

Το πολύ ωραίο αυτό ποίημα έχουμε την ευκαιρία να το ακούσουμε στο audio που ακολουθεί απ' τη φωνή του εξαίρετου ηθοποιού Βασίλη Κολοβού... Πάντα, απ' το προσωπικό μου αρχείο...

Κ. Π. Καβάφης - Κεριά

Του μέλλοντος οι μέρες στέκονται μπροστά μας
σα μια σειρά κεράκια αναμένα -
χρυσά, ζεστά, και ζωηρά κεράκια.

Οι περασμένες μέρες πίσω μένουν,
μια θλιβερή γραμμή κεριών σβυσμένων.
Τα πιο κοντά βγάζουν καπνόν ακόμη,
κρύα κεριά, λυωμένα, και κυρτά.

Δεν θέλω να τα βλέπω. Με λυπεί η μορφή των
και με λυπεί το πρώτο φως των να θυμούμαι.
Εμπρός κυττάζω τ’ αναμένα μου κεριά.

Δεν θέλω να γυρίσω να μη δω και φρίξω
τι γρήγορα που η σκοτεινή γραμμή μακραίνει,
τι γρήγορα που τα σβυστά κεριά πληθαίνουν.

Για όσους ενδιαφέρονται περισσότερο (δηλαδή, για τους μυημένους) ανέβασα κι ένα audio για τον Καβάφη. Στο ηχητικό ντοκουμέντο που ακολουθεί ακούγεται η φωνή του αξιόλογου ηθοποιού Βασίλη Κολοβού... Απ' το προσωπικό μου αρχείο...

Χρίστος Λάσκαρης - Γράφουμε Ποιήματα Σημαίνει

Εργογραφία του Χρίστου Λάσκαρη

Ποίηση:

Απόγευμα Προς Βράδυ. Αθήνα, Γαβριηλίδης, 2006
Ποιητές της Πάτρας στις γλώσσες της Ευρώπης. Πάτρα, Πολύεδρο, 2006
Ποιήματα. Αθήνα, Γαβριηλίδης, 2004
Δωμάτιο Για Έναν. Αθήνα, Γαβριηλίδης, 2001
Τέλος Προγράμματος. Αθήνα, Μπιλιέτο, 1997
Ποιήματα. Αθήνα, Μπιλιέτο, 1995
Σύντομο Βιογραφικό. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1991
Να Τελειώνουμε. Θεσσαλονίκη, Διαγώνιος, 1986
Να Εμποδίζεις Τις Σκιές. Αθήνα, Διαγώνιος, 1982
Ποιήματα 1965 - 1978, Μεταξάς - Μητρόπουλος, 1979

Ανθολογίες:

Αγκύρας (της νέας Ελληνικής γενιάς) αριθμός 92, 1971.
Ποίησης 79 Νιάρχος - Φωστιέρης, εκδόσεις Εγνατία.
Νεοελληνικής Ποίησης (1708 - 1984) Σπ.Κοκκίνης, εκδόσεις Εστία.
Φωνές (ετήσια Ανθολογία) Εκδόσεις Πρόσπερος (1978, 79, 80, 81, 83, 85, 86, 87, 88).
Σύγχρονης Ερωτικής Ποίησης (42 Έλληνες ποιητές και 14 Ζωγράφοι) εκδόσεις Καστανιώτη, 1987.
Η δεύτερη μεταπολεμική γενιά Ανέστης Ευαγγέλου, εκδόσεις Παρατηρητής, 1994.

Μεταφράσεις έργων του

Ποιήματά του μεταφράστηκαν στα αγγλικά (περιοδικό "The Amaranth", Τορόντο, 1983), γερμανικά (περιοδικό "Hellenika", Bochum, 1983), πολωνικά (ανθολογία «Poeci Nowej Grecji», Βαρσοβία, 1987), πορτογαλικά (περιοδικό "Resto Do Mundo", 1987) και ισπανικά (στην Αργεντινή σε μετάφραση του Horacio Castilo, 1986).


Γράφουμε Ποιήματα Σημαίνει

Γράφουμε ποιήματα σημαίνει
εμποδίζουμε το θάνατο,
δεν τον αφήνουμε να εκδηλωθεί.

Με λέξεις τον τυλίγουμε,
με όμορφα επίθετα.

Κώστας Καρυωτάκης - Χαμόγελο

Παίρνοντας αφορμή απ' το κλείσιμο του συνοπτικού αφιερώματος στον Κωστή Παλαμά πριν από λίγες μέρες οδηγηθήκαμε στο σονέτο της σημερινής ανάρτησης (με την οποία η ιστοσελίδα κλείνει 4 χρόνια παρουσίας στα δικτυακά λογοτεχνικά δρώμενα).

Διαβάζοντας το παρακάτω 14στιχο ο μυημένος αναγνώστης πλήττεται από ένα περίσσευμα αρνητικού συναισθήματος! Κυρίως από μια ανείπωτη πίκρα που απορρέει απ' την οδυνηρή απορία: Γιατί ο δημιουργός αυτού του ποιήματος να "φύγει" τόσο νωρίς...

Το αριστούργημα αυτό της Ελληνικής Λογοτεχνίας έχουμε την ευκαιρία να το ακούσουμε στο audio που ακολουθεί (απ' το προσωπικό μου αρχείο)...


Χαμόγελο

Απόψε είναι σαν όνειρο το δείλι.
Απόψε η λαγκαδιά στα μάγια μένει.
Δε βρέχει πια κι η κόρη αποσταμένη
στο μουσκεμένο ξάπλωσε τριφύλλι.

Σα δυο κεράσια χώρισαν τα χείλη.
Κι έτσι βαθιά, γιομάτα ως ανασαίνει,
στο στήθος της ανεβοκατεβαίνει
το πλέον αδρό τριαντάφυλλο τ’ Απρίλη.

Ξεφεύγουν απ’ το σύννεφο αχτίδες
και κρύβονται στα μάτια της. Τη βρέχει
μια λεμονιά με δυο δροσοσταλίδες

που στάθηκαν στο μάγουλο διαμάντια
και που θαρρείς το δάκρυ της πως τρέχει
καθώς χαμογελά στον ήλιο αγνάντια.

Κωστής Παλαμάς - Ανατολή

Ο Κωστής Παλαμάς γεννήθηκε στην Πάτρα στις 13 Ιανουαρίου 1859 από γονείς που κατάγονταν απ' το Μεσολόγγι. Πέθανε στην Αθήνα, στις 27 Φεβρουαρίου του 1943 έπειτα από σοβαρή ασθένεια, λίγες μέρες μετά το θάνατο της συζύγου του (τον οποίο δεν είχε πληροφορηθεί επειδή κι η δική του υγεία ήταν σε κρίσιμη κατάσταση).

Η κηδεία του (Κυριακή 28.02.1943) έμεινε ιστορική, καθώς μπροστά σε έκπληκτους Γερμανούς κατακτητές, χιλιάδες κόσμου τον συνόδευσε στην τελευταία του κατοικία, στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών, ψάλλοντας τον εθνικό ύμνο. Στον επικήδειο εκείνης της μέρας, ο ομότεχνος του Παλαμά, Άγγελος Σικελιανός, διακατεχόμενος από δέος κι απόλυτο σεβασμό, είχε αναφωνήσει: «Ηχήστε Σάλπιγγες... Σ' αυτό το φέρετρο ακουμπάει η Ελλάδα!...»...

Το ποίημα που ακολουθεί το ακούμε και πάλι απ' τη φωνή του μεγάλου Ποιητή...

Ανατολή

Γιαννιώτικα, σμυρνιώτικα, πολίτικα,
μακρόσυρτα τραγούδια ανατολίτικα,
λυπητερά,
πώς η ψυχή μου σέρνεται μαζί σας!
Eίναι χυμένη από τη μουσική σας
και πάει με τα δικά σας τα φτερά.

Σας γέννησε και μέσα σας μιλάει
και βογγάει και βαριά μοσκοβολάει
μια μάνα. Καίει το λάγνο της φιλί,
κι είναι της Mοίρας λάτρισσα και τρέμει,
ψυχή όλη σάρκα, σκλάβα σε χαρέμι,
η λαγγεμένη Aνατολή.

Mέσα σας κλαίει το μαύρο φτωχολόι,
κι όλα σας, και η χαρά σας, μοιρολόι
πικρό κι αργό.
Μαύρος, φτωχός και σκλάβος κι ακαμάτης,
στενόκαρδος, αδούλευτος, διαβάτης
μ' εσάς κι εγώ.

Στο γιαλό που του φύγαν τα καΐκια,
και του μείναν τα κρίνα και τα φύκια,
στ' όνειρο του πελάου και τ' ουρανού,
άνεργη τη ζωή να ζούσα κι έρμη,
βουβός, χωρίς καμιάς φροντίδας θέρμη,
με τόσο νου,

όσος φτάνει σα δέντρο για να στέκω
και καπνιστής με τον καπνό να πλέκω
δαχτυλιδάκια γαλανά.
Και κάποτε το στόμα να σαλεύω
κι απάνω του να ξαναζωντανεύω
τον καημό που βαριά σάς τυραννά

κι όλο αρχίζει, γυρίζει, δεν τελειώνει.
Kαι μια φυλή ζει μέσα σας και λυώνει
και μια ζωή δεμένη σπαρταρά,
γιαννιώτικα, σμυρνιώτικα, πολίτικα,
μακρόσυρτα τραγούδια ανατολίτικα,
λυπητερά.

Κωστής Παλαμάς - Ο Τάφος

Καταγόμενος από ηρωικούς προγόνους, ζώντας στο Μεσολόγγι, μετά το θάνατο των γονιών του, γεγονός που σημάδεψε τη ζωή του, ο Παλαμάς εμπνέεται απ' τη λιμνοθάλασσα του τόπου του αλλά κι απ' τη θλίψη της ψυχής του.

Το έργο του είναι άρρηκτα συνδεδεμένο όμως και με την ιστορία της πατρίδας μας. Εμπνευσμένος απ' την Κρητική επανάσταση, δημιουργεί την ποιητική του συλλογή «Ίαμβοι Κι Ανάπαιστοι», επηρεασμένος απ' το Μακεδονικό Αγώνα γράφει το «Δωδεκάλογο Του Γύφτου» και τη «Φλογέρα Του Βασιλιά» και με την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων το 1896 γράφει τον «Ύμνο των Αγώνων».

Ως κύριος εκπρόσωπος της Νέας Αθηναϊκής Σχολής, δημιούργησε μεγάλες ποιητικές συλλογές όπως «Η Ασάλευτη Ζωή» καθώς και πεζογραφήματα, όπως «Ο Θάνατος Του Παληκαριού»... Ο θάνατος του γιου του ήταν η αφορμή για τη δημιουργία της εξαιρετικής ποιητικής του σύνθεσης «Ο Τάφος».

Απόσπασμα απ' τ' ομώνυμο ποίημα ακούμε στο audio που ακολουθεί απ' τη φωνή του ίδιου του Ποιητή.

Ο Τάφος

Ήσυχα και σιγαλά,
διψώντας τα φιλιά μας,
απ' τ' άγνωστο γλιστράς
μέσα στην αγκαλιά μας.

Ώς κι η βαρυχειμωνιά,
μ' αιφνίδια καλοσύνη,
ήσυχη και σιγαλή
σε δέχτηκε κι εκείνη.

Ήσυχα και σιγαλά
σε χάιδευεν ο αέρας,                
της νυχτός ηλιόφεγγο
κι ονείρεμα της μέρας.

Ήσυχα και σιγαλά
μας γέμιζες το σπίτι,
γλύκα του κεχριμπαριού
και χάρη του μαγνήτη.

Ήσυχα και σιγαλά,
ζούσε από σε το σπίτι,
ομορφιά τ' αυγερινού
και φως του αποσπερίτη.         

Ήσυχα και σιγαλά,
φεγγάρια, ω στόμα, ω μάτι,
μιαν αυγούλα σβήσατε
στο φονικό κρεβάτι.

Ήσυχα και σιγαλά,
και μ' όλα τα φιλιά μας,
γύρισες προς τ' άγνωστο
μέσ' απ' την αγκαλιά μας.

Ήσυχα και σιγαλά,
ω λόγε, ω στίχε, ω ρίμα,          
σπείρετε τ' αμάραντα
στ' απίστευτο το μνήμα!

Ρώμος Φιλύρας - Διαθήκη

Το πραγματικό όνομα του Ρώμου Φιλύρα ήταν Ιωάννης Β. Οικονομόπουλος. Γεννήθηκε στο Δερβένι Κορινθίας το 1888 κι έλαβε μόρφωση κατ' οίκον, απ' τον πατέρα του που ήταν εκπαιδευτικός. Στα 1912 η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Αθήνα όπου εκείνος, αργότερα, εργάστηκε σε διάφορες εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Παράλληλα άρχισε να γράφει ποιήματα αλλά και μερικά πεζά.

Στη ζωή του, δυστυχώς, είχε πολλές περιπέτειες, ώσπου το 1920, συνεπεία αφροδισιακού νοσήματος, πέρασε τα σύνορα της ουτοπίας και του δράματος, για να υποκύψει τελικά στη τρέλα! Το 1927, μάλιστα, κλείστηκε στο Δρομοκαΐτειο Θεραπευτήριο απ' όπου δε βγήκε ποτέ. Εκεί συνέχισε να γράφει, άλλοτε καλά και στρωτά κι άλλοτε αλλοπρόσαλλα ποιήματα, τα οποία τα χάριζε στους επισκέπτες. Πέθανε μέσα στο ψυχιατρείο, στις 9 Σεπτεμβρίου του 1942.

Εξέδωσε το πεζογράφημα Ο θεατρίνος της ζωής (1919) κι έξι ποιητικές συλλογές: Ρόδα Στον Αφρό (1911), Γυρισμοί (1919), Οι Ερχομένες (1920), Κλεψύδρα (1921), Πιερρότος (1922) και Θυσία (1923). Τη συγκέντρωση των ποιημάτων του κι όλου του έργου του επιμελήθηκε ο ποιητής Τάσος Κόρφης με τη μελέτη του "Ρώμος Φιλύρας" που εξέδωσε το 1974. Χαρακτηριστικά της ποίησης του Φιλύρα είναι ο λυρισμός, κάποιοι φραστικοί νεοτερισμοί, η μουσικότητα, ο ρομαντισμός κι η απαισιοδοξία...


Διαθήκη

Εγώ παρήλθα, τραγουδώντας τη χαρά,
τις έμορφες, τα ρόδα και τ' αηδόνια.
Χορεύοντας και πίνοντας αδρά
ένιωσα απάνω στα μαλλιά τα χιόνια.

Στου κύπελλου το κατακάθι η συμφορά
κι η στάχτη, που αψηφούσα τόσα χρόνια.
Τώρα στο κύμα τα πετώ, μακριά,
τώρα με λιώνουν πόνοι και τριζόνια.

Σε νότα και ρυθμό, στίχο μεστό
σ' ένα τραγούδι επόθησα να κλείσω
μιαν αρμονία, νόημα σωστό.

Μα δεν κατόρθωσα θεία να μιλήσω,
παλμό να δώσω και να συγκλονίσω

την άπειρη ψυχή του κόσμου σε σεισμό.

 

Το audio προέρχεται απ' το προσωπικό μου αρχείο...

Βύρων Λεοντάρης - Ένας Καιρός Ερείπιο

Προλογίζει η Κάτια Δανδουλάκη. Διαβάζει ο Γρηγόρης Βαλτινός. Απ' το προσωπικό μου αρχείο... Παραθέτω και τους στίχους...


Ένας καιρός ερείπιο
κι η σκάλα που ανεβαίνω πότε να τυλίγεται στα πόδια μου σαν φίδι
και πότε να βυθίζεται σαν βίδα στο μυαλό...

Αθώο ξεκίνημα, μοναχικέ λυγμέ πάνω απ' τη θλίψη
με μολυβένια τώρα τα φτερά
χάνοντας ολοένα ύψος – όπως τόσες
απόπειρες αθανασίας που κατακάθισαν σ' ένα επιτύμβιο χαμόγελο
αθώο ξεκίνημα, πού μ' έφερες, πού μ' έφερες...

Ίλιγγοι και στροφές
τρεκλίσματα μες στους λαβύρινθους
χειρονομίες σακάτισσες
σκέψεις γριές σερνάμενες πιασμένες απ' τους τοίχους
μια υγρασία πανικού ως το κόκαλο κι όλοι γυρεύουν να σωθούν
κρεμιούνται απ' τα καλώδια κι απ' τις φλέβες τους
κυκλοφορούν μ' ένα μαχαίρι στην καρδιά σαν φυλαχτό
κλειδώνουνε τις πόρτες ψάχνονται για τη χαμένη αφή τους
– άλλοι στους τοίχους κολλημένοι κάνουν τα παράθυρα
κι άλλοι τρέχουνε, τους ανοίγουν και πηδάνε στο κενό.

Και τι μπορούμε εμείς να κάνουμε, και τι μπορούμε
μέσα στο στοιχειωμένο αυτό οικοδόμημα
κεριά που σβήνουμε στο βάθος των διαδρόμων
στίχοι που κλαίμε σαν παιδιά στα σκαλοπάτια...

Μυρτιώτισσα - Σ' Αγαπώ

Η Μυρτιώτισσα (λογοτεχνικό ψευδώνυμο της Θεώνης Δρακοπούλου) γεννήθηκε στο προάστιο της Κωνσταντινούπολης Μπεμπέκι, το 1885. Ο πατέρας της ήταν διπλωμάτης κι έξι χρόνια μετά τη γέννησή της διορίστηκε γενικός πρόξενος της Ελλάδας στην τουρκοκρατούμενη τότε Κρήτη, όπου μετακόμισε μαζί με την οικογένειά του. Μετά από παραμονή δυο χρόνων στο νησί εγκαταστάθηκαν οριστικά στην Αθήνα, όπου η Θεώνη φοίτησε στη Σχολή "Χιλλ" της Πλάκας.

Από μαθητική ηλικία είχε κλίση προς την Ποίηση και το Θέατρο. Πήρε μέρος σ' ερασιτεχνικές παραστάσεις αρχαίου δράματος και συνεργάστηκε με τη "Νέα Σκηνή" του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου. Μετά από σύντομη διακοπή της ενασχόλησής της με το θέατρο, λόγω αντίδρασης της οικογένειάς της, συνέχισε τις δραματικές σπουδές της στο Παρίσι (Κρατική Δραματική Σχολή), όπου εγκαταστάθηκε μετά το γάμο της με το δημοσιογράφο (δεύτερο εξάδελφό της) Σπύρο Παππά, με τον οποίο απέκτησε ένα γιο. Πρόκειται για το γνωστό ηθοποιό Γιώργο Παππά ο οποίος σταδιοδρόμησε στο ελληνικό θέατρο με μεγάλη επιτυχία.

Με την Ποιήτρια που τιμάμε σήμερα, θα συνεχίσουμε και στις επόμενες 2 αναρτήσεις. Προς το παρόν, την ακούμε (και, φυσικά, την απολαμβάνουμε) στην απαγγελία του έξοχου ποιήματός της που έχει τίτλο: "Σ' Αγαπώ" (εικονίζεται στη φωτογραφία αλλά παραθέτω και τους στίχους)...



Σ' Αγαπώ

Σ' αγαπώ, δε μπορώ
τίποτ' άλλο να πώ
πιο βαθύ, πιο απλό,
πιο μεγάλο!

Μπρος στα πόδια σου εδώ
με λαχτάρα σκορπώ
το πολύφυλλο ανθό
της ζωής μου.

Ω! Μελίσσι μου! Πιές
απ' αυτόν τις γλυκές,
τις αγνές ευωδιές
της ψυχής μου!

Τα δυο χέρια μου, να!
στα προσφέρω δετά
για να γύρεις γλυκά
το κεφάλι.

Κι η καρδιά μου σκιρτά,
κι όλη ζήλεια ζητά
να σου γίνει ως αυτά
προσκεφάλι!

Και για στρώμα, καλέ,
πάρε όλην εμέ,
σβήσ' τη φλόγα σε με
της φωτιάς σου,

ενώ δίπλα σου εγώ
τη ζωή θ' αγροικώ
να κυλά στο ρυθμό
της καρδιάς σου...

Σ' αγαπώ, τί μπορώ,
ακριβέ, να σου πώ
πιο βαθύ, πιο απλό,
πιο μεγάλο;

Τάσος Λειβαδίτης - Ο Ζογκλέρ Με Τα Πορτοκάλια

2 Χρόνια Λογοτεχνικοί Περίπατοι!

Τα 2α γενέθλιά της γιορτάζει η παρούσα ιστοσελίδα! Για να μη σας κουράζω όμως άλλο αγαπητοί μου φίλοι με παρόμοιου περιεχομένου αναρτήσεις, καθώς όλα τα σχετικά με τη σημερινή ημερομηνία περιγράφονται εδώ, μπαίνω κατευθείαν στο θέμα και σας παρουσιάζω μια έξοχη δημιουργία από ένα έξοχο μεσοπολεμικό Ποιητή! Το ποίημα έχουμε και την ευκαιρία να το ακούσουμε και στο audio που ακολουθεί (απ' το προσωπικό μου αρχείο)...


Μήτσος Παπανικολάου - Χειμώνας

Μαύροι δρόμοι του χειμώνα
στη γυμνή την εξοχή·
του αμαξιού τα φώτα μόνα
τρέχουν μέσα στη βροχή.

Μέσα στην ανεμοζάλη
πρώτη ερωτική βραδιά!
Τέτοιαν άνοιξη και πάλι
πού περίμενε η καρδιά;

Δυό κεφάλια πλάι – πλάι
το ένα φθινοπωρινό,
το άλλο δώρο από το Μάη,
δεν είν’ είκοσι χρονώ.

- Που σε βρήκα; Που σε βρήκα,
άνθος της αμυγδαλιάς;
Τα μαλλιά σου έχουν τη γλύκα
μιας χελιδονοφωλιάς.

Και τα μάτια, όπως τα κλείνεις
στο φιλί, μοιάζουν κι αυτά
με τα μάτια της Σελήνης
που κοιτούν πάντα κλειστά.

Eίσαι η νύχτα κι είσαι η μέρα,
είσαι ο πόνος κι η χαρά!
Γύρω μας, μες στον αέρα
κυματίζουνε φτερά:

Περιστέρια έχουνε φθάσει
από τόπους μακρινούς·
φέρνουν ανθισμένα δάση
και γαλάζιους ουρανούς.

...Και τ’ αμάξι, τρέχει, τρέχει
στην ασφαλτωμένη οδό.
Έξω από τα τζάμια βρέχει
κι ο χειμώνας είν’ εδώ...

Maurice Maeterlinck - 4 Ποιήματα

Μορίς Μέτερλινκ (1862 - 1949). Βέλγος Ποιητής και Συγγραφέας, εκπρόσωπος του συμβολισμού. Τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1911... Το audio προέρχεται απ' το προσωπικό μου αρχείο...

Αφιέρωμα Στον Κώστα Στεργιόπουλο (3ο Μέρος)

Τελευταίο μέρος του αφιερώματος για τον Κώστα Στεργιόπουλο και θα πω μόνο αυτό:

Ο Κώστας Στεργιόπουλος είναι ένας πνευματικός ήλιος γεμάτος από ακτίνες και δέσμες φωτός οι οποίες σίγουρα πλεονάζουν πάνω του, κι όπου πέφτουν, κατακλύζουν θετικά! Υπερβατικός πάντα καθώς τ' όνομά του είναι ταυτόσημο με την Αποστολή και την Προσφορά!...

Διάττων Αβρός

Αφιέρωμα Στον Κώστα Στεργιόπουλο (2ο Μέρος)

(συνέχεια απ' την προηγούμενη ανάρτηση) Αυτό το video λοιπόν το "έσπασα" σε 3 μέρη και το παρουσιάζω σε 3 αντίστοιχες αναρτήσεις, σήμερα κι αύριο. Αναπαράγω έτσι μια προσπάθεια άλλων, κι επαναλαμβάνω έστω και μ' αυτόν τον τρόπο, άλλο ένα αφιέρωμα στο τόσο λαμπρό όνομά του, για ν' ακουστεί άλλη μια φορά. Όχι πως ο επιφανής και καταξιωμένος λογοτέχνης και καθηγητής το έχει ανάγκη, και μάλιστα από μένα, αλλά γιατί τ' αξίζει κι έτσι αισθάνομαι εγώ μέσα μου (συνέχεια στην επόμενη ανάρτηση)...